Viyana - Türkiye'de 15-19 yaş grubundaki kızların % 63'ü evlilik yaşamlarında dayak yiyeceğinden yola çıkıyor. Human Development Report (HDR)'in "Youth in Turkey" başlıklı 2008 yılı raporunda, genç kuşakta töre cinayetlerinin de büyük oranda anlayışla karşılandığını belirtiliyor.

BM'in zayıf noktaların yanı sıra başarılara da yer veren raporunda, "özellikle gençlik alanında çok geri kalındığı" kaydediliyor.

Bu Türkiye'deki gençlerin durumunu ayrıntılı olarak ele alan ilk rapor. Raporda yer alan veriler, 15-24 yaş grubunda, oniki bölgeden 3000 gençle hem gençler hem de yetişkinlerden oluşan 28 grubun incelenmesi sonucunda elde edildi. Bu veriler bütün ülke için geçerli olabilecek nitelikte.

Rapor yalnız gençliğin durumunu tasvir etmekle kalmayıp, eleştiri de getiriyor. En büyük sorunlardan birinin, yaklaşık üç milyon kadar gencin istatistiklerde görülmemesi olduğu belirtiliyor.

Raporda bu gruba "görünmez gençlik" ("unsichtbaren Jugend") adı veriliyor. İşsiz ve tahsilsiz 2,2 milyon genç kadın, iş bulma umudunu yitirmiş olan 300 bin genç, 22 bin genç sabıkalı, 650 bin engelli ve sokak çocuğu da bu gruba dahil.

Eleştirilerin başında Türkiye'deki kız ve erkekler arasındaki eşitsizlik ("Geschlechterdisparitäten") yer alıyor. Genç erkeklere geleneksel olarak iltimas edilmesinin ve bu grubun kamuoyunda da daha çok temsil edilmesinin yaşamın her alanında göze çarptığı, bunun "yalnız kadınlar açısından değil, Türk toplumunun tamamı açısından" ("nicht nur für die Frauen, sondern für die ganze türkische Gesellschaft") bir kayıp olduğu ve önüne geçilmesi gerektiği belirtiliyor.

İnternet Üzerinden Bir Sese Sahip Olmak

Raporu hazırlayanlar, "Türk gençlerine daha fazla imkân ve opsiyon tanınması hâlinde, sosyal değişime daha büyük katkılarının olabileceğini" söylüyor. Buna örnek olarak, gönüllü gençlerin Ağustos 1999'da 17.800 kişinin ölümüne yol açan büyük deprem sırasında yaptığı büyük yardım gösteriliyor.

Ayrıca 2003 yılında kurulan 113 gençlik merkezi ve 155 gençlik kulübüne de işaret ediliyor. İnternet alanında da bazı gelişmeler var. Türk gençleri ve Türkiye'deki STK'ler arasında iletişim sağlamak amacıyla, 2003 eylül'ünde, "British Council Ankara" ile "GSM Youth Services Centre"in ortak girişimi sonucu Türk gençleri için en büyük internet portalı olan "Youth Info Bridge" (YIB) oluşturuldu.

Platformu ziyaret edenlerin sayısı iki yıl içinde 4,5 milyonu buldu. Sayfanın kurucuları, gençlere şans tanıyarak, "yaklaşık yüz gencin yaşamını değiştirmenin" ne kadar memnuniyet verici olduğunu anlatıyor.

Giderek artan talep sonucu YIB grubu da büyüdü. Bir belgesel portalı oluşturma fikrini gerçekleştirerek, 2007 ilkbaharında Human Development Report'un resmi internet safyası hâline gelen "YouthPost"u oluşturdu. "YouthPost" yalnızca politika, gençlik projeleri ve programları hakkında bilgi vermekle kalmayıp, politikaya da katkıda bulunmak istiyor. Karar mercilerinin ülkedeki gençlerin durumu hakkında bilgi edinmek için bu sayfadan yararlanmaları ve "sosyal bir değişim" ("sozialen Umschwung") başlatmaları bekleniyor.

Türk gençleri "YouthPost" sayesinde yaşamda ne gibi imkânlara sahip oldukları konusunda aydınlatılıyor, öncelikle de görüşlerini geniş kitlelere yansıtabiliyor. Bu, gençlerin seslerini duyurmalarını sağlamayı hedef alan bir teşebbüs.

HDR'de de çalışan "YouthPost"un redaktörlerinden Şirin Soyoz, aktif bir gençlik politikasının ve karar sürecine gençlerin de katılımının durumun geniş çapta düzelmesini sağlayacağından emin.

Soyoz "Kısaca: Gençlik sorunları konusunda toplum bilincinin değişmesine ("einen Wandel im Bewusstsein") ihtiyacımız var" diyor. Çünkü Türkiye'de özel bir gençlik yasası yok. Gençlere ilişkin hükümler genel yasalar içinde yer alıyor. Noksan olan şey, HDR muhabirlerinin de önemle üzerinde durduğu gibi, Türkiye'de "gençlik" kavramının tanımı.

Der Standard, 17 haziran 2008