Julia Pardoe: Sultanlar Şehri İstanbul. Gravürler: William Henry Bartlett, Çeviren: Banu Büyükkal, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010, 678 S., ISBN 978-9944-88-652-9

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Julia Pardoe'nun kaleminden William Henry Bartlett'in çizimleriyle bize bilmediğimiz bir İstanbul'u tanıştırıyor.

İngiliz yazar Julia Pardoe'nun (1806 - 1862), 1836'da 10 ay kaldığı İstanbul'u önyargısız bir yaklaşımla anlattığı ve yayınlandığı zaman büyük ilgi gören "The City of the Sultan" (1836) adlı kitabı, William Henry Barlett'in (1809 - 1854) muhteşem gravürleri ile "Sultanlar Şehri İstanbul" adıyla, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası'nın katkılarıyla Türk okuruyla buluşuyor.

İngiliz yazar Julia Pardoe, 30 aralık 1835'te İngiliz ordusunda subay olan babası Thomas Pardoe ile birlikte İstanbul'a gelir. Pardoe geldiğinde, Yeniçeri Ocağı'nın olaylı bir biçimde kaldırılmasının üzerinden neredeyse on yıl geçmiştir, Tanzimat Fermanı'nın okunmasına ise üç yıl vardır. Osmanlı İmparatorluğu, yüzyıllardır yerleşmiş kurumları ve toplumsal yapıları söküp atarak modernleşme yolunda ilerlemektedir. Pardoe, Sultan II. Mahmud dönemi İstanbul'unda on ay kalır. Asırların saltanat şehri de sakinleri de onu büyüler. Ülkesinde romanları ve seyahatnameleriyle zaten bir şöhret edinmiş olan Pardoe, bu büyüleyici seyahatinden İstanbul'la ilgili üç ciltlik bir seyahatname yaratır. "Sultan'ın Şehri ve Türklerin Hayat Tarzı" adıyla yayımladığı bu eser, İngiltere'de büyük ilgi görür ve tekrar tekrar basılır.

Darüşsafakalı genç oyuncular Oliver müzikaliyle sahnede!

İş Sanat'ın ocak 2010 ve şubat 2010 programında özel bir gösteri yer alıyor. Darüşşafakalı çocuklar sahneye çıkıyor ve okulları yararına ünlü İngiliz yazar Charles Dickens'ın romanı Oliver Twist'i oynuyorlar. Elif Ongan Tekçe'nin yönettiği, Fuat Görüç'ün müzik direktörlüğünü yazdığı, çocukların dansları ve şarkılarıyla da yer aldığı oyunun tüm geliri Darüşşafaka'ya aktarılıyor. İlk gösterileri 21 ocak 2010 perşembe akşamı olan çocuklar, 13 şubat 2010 cumartesi günü de ikinci kez sahne alıyor.

Oliver

Oyunun Yazarı: Charles Dickens
Orijinal Müzik: Lionel Bart
Yöneten: Elif Ongan Tekçe
Müzik Direktörü: Y. Fuat Gönüç
Müzik Düzenleme: Mustafa Kavraz, Fuat Gönüç
Şan-Koro: Kerem Memişoğlu, Fuat Gönüç
Dans Koreografi: Günsu Kanat, Emre Karaal, Bahar Kesim
Dekor Tasarım: Aslı Sever Ersüzer
Kostüm Tasarım: Özlem Kaya
Dekor-Aksesuar Realizasyon: Aslı Sever Ersüzer, Harun Mercimek, Ceren Muhammet Niazi, Burcu Barış, Ozan Hersek, Volkan Erkişi, Tuğba Muratoğlu, Kubilay Fidan, Seçkin Usta, Selvihan Özel, Seda Yaman
Işık Tasarım: Akın Yılmaz
Yönetmen Yardımcısı: Aykut Aydın
Sahne Amirleri: Faruk Baloğlu, İsmail Özdemir, Mehmet Güray Yücesan, Arda Yılmaz, Vehbi Kara, Murat Sevimli, Çağla Çakır, Sezen Mert, Görkem Batur, Mertcan Bilici, Ozan Ezer, Nuri Uygun

"Rivayet olunur ki, kuşların hükümdarı olan Simurg (Zümrüd-ü Anka), Bilgi Ağacı'nın dallarında yaşar ve her şeyi bilirmiş. Bu kuşun özelliği gözyaşlarının şifalı olması ve yanarak kül olmak suretiyle ölmesi, sonra kendi küllerinden yeniden dirilmesi..."

Zümrüd-ü Anka, bu kez Ferhan Atalay ile yeniden doğdu.

Krişna Sanat Merkezi'nde (Kennedy Cad. No: 29/3, Kavaklıdere - Ankara, Tel.: 0312 418 02 53), 11 aralık 2009 - 5 ocak 2010 tarihleri arasında düzenlenen Ferhan Atalay Kişisel Sergisi ile ressam Atalay'ın Simurg efsanesinden yola çıkarak yapmış olduğu tual üzerine akrilik çalışmaları, camaltı resimleri ve özel olarak hazırlanmış resimlerinden oluşan paravanı sergilendi.

"Kendi Küllerinden Doğmak" adıyla açılan sergide Ferhan Atalay toplam 40 adet eseri sanatseverlerle buluştu.

Yaklaşık 6.000 kişinin hazırlık çalışmalarını yürüttüğü ve 16 ocak 2010 tarihinde gerçekleştirilecek İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti resmi açılış kutlamalarının detayları, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı tarafından düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna tanıtıldı. Ajans Yürütme Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç'in ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, kutlamalar kapsamında İstanbul'un farklı noktalarında İstanbullularla buluşacak sanatçılar da katıldı.

12 ocak 2010 tarihinde Çırağan Sarayı'nda düzenlenen basın toplantısı, Haliç Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek özel gösterinin sanat yönetmeni Yekta Kara, altı farklı meydanda performanslarıyla İstanbullularla buluşacak sanatçılardan Mor ve Ötesi, Mercan Dede, Zara ve Kıraç ile özel kent tiyatrosu olarak da adlandırılan ateş, balon ve ışık şovlarını hayata geçirecek Group F'in sorumlu koreografı Christoph Berthonneau'nın katılımıyla gerçekleştirildi.

Toplantıda konuşan İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti açılış kutlamalarına ilişkin verdiği bilgilerde, hazırlıkların yaklaşık bir yıldır devam ettiğini belirterek konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Dünyanın en ilham verici kenti İstanbul, 2010 yılı boyunca taşıyacağı Avrupa Kültür Başkenti unvanı ve yılsonuna kadar hayata geçireceğimiz 400'den fazla özel projeyle, sahip olduğu enerjiyi Türkiye ve dünya ile paylaşmaya hazır.

16 Ocak'taki resmi bir törenle karşılayacağımız Avrupa Kültür Başkentliği unvanının açılış kutlamalarında, tüm İstanbulluların bu enerjiye ortak olması için altı farklı meydanında gerçekleştireceğimiz özel performansların yanı sıra, birçok kültür-sanat kurumuyla da işbirliği yaparak İstanbulluların kendi beğenilerine göre seçim yapabilecekleri geniş bir program hazırladık."

H. Bahar Kaleli'nin "Renk Coğrafyaları" konulu fotoğraf sergisi, 16 ocak – 5 şubat 2010 tarihlerinde İFSAK Lokal Sergi Salonu'nda izlenebiliyor.

İstanbul Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği (İFSAK), 16 ocak – 5 şubat 2010 tarihlerinde "Renk Coğrafyaları" konulu bir fotoğraf sergisine evsahipliği yapıyor. H. Bahar Kaleli'nin çalışmalarından oluşan serginin açılışı, 16 Ocak Cumartesi günü İFSAK Lokal Sergi Salonu'nda saat 16.00'da gerçekleştiriliyor.

"Renk Coğrafyaları" sergisi, Afrika'nın güneydoğusunda yer alan dünyanın dördüncü büyük adası Madagaskar ile Güney Amerika'da bulunan Peru ve Bolivya'ya ait görüntülerden oluşuyor. Bu ülkeler birbirinden uzak gibi görünse de renkli doğası, insanları, tarihi ve bölgesel zenginlikleri ve göz alıcı coğrafyaları ile dikkat çekiyor. Kaleli, bu güzel ülkelerin güzel insanlarını ve çarpıcı kırmızı, sarı, yeşil, mavi renklerini fotoğraf diliyle ölümsüzleştiriyor.

1996 yılında Mimar Sinan Üniversitesi G.S.F öğrencilik yıllarında, gelenek ve modern düşünceyi birleştirdiği kostümleri büyük dikkat toplayan ve Japonya'daki bir kuruluşun isteği üzerine Türkiye'yi konu alan bir tema parkın (Kashiwazaki Türk Kültür Kasabası) kostüm tasarımlarını yapan ressam Aynur Küçükyalçın'ın 8 – 14 ocak 2010 tarihleri arasındaki "Karagoz II" adlı gezici resim sergisi, Galeri Sukiwa Tokyo'da.

Sergide 36 eser yer alıyor. Sergi daha önce "Karagoz I" adıyla 12 – 20 aralık  2009'da Kyoto'daydı.

Bir süredir Japonya'da yaşayan ve Japon geleneksel resim teknikleri üzerine de eğitim alan Aynur Küçükyalçın bu sergisinde,Türkiye ve Japonya'nın estetiğini bir araya getiriyor. Özel işlemlerden geçirilerek doğal olarak hazırlanmış geleneksel Japon malzemeleri kullanarak, münyatürü hatırlatan detaylı resim tekniğiyle birleştirdiği eserlerinde, Karagöz çok uzak diyarlarda, Asya'nın diğer ucunda yeniden hayat buluyor.

Sergide Aynur Küçükyalçın'ın mizusugi eserlerinden oluşan yeni çalışmaları yer alıyor. Türkiye'nin geleneksel masallarını ve konularını tema edinerek kaligrafi gibi keskin çizgileri ve minyatürü hatırlatan detaylı resimleri, suyun akışına kendini bırakmış gibi hareket eden renklerin ağırlığı ile bu eserler oluşturulmuş.

Melek Apartmanı'nın çatı katından mahalleyi bir uçtan bir uca görebilmek çok ilginç gelirdi çocukken: sokağın seyyar satıcıları, alış veriş eden komşuları, arabacıları, eskicileri, ve Haliç'in mavna ve vapurlarını, ta yükseklerde halı silkeleyen ev hanımlarını, ve sokakta oynayan çocukları görünmez bir kimliğe bürünerek izliyebilirdim. İşte apartmanın çatı katı bu bakımdan eşsiz bir güvence sağlıyordu. Terasın sağladığı bu sınırsız görüntü Melek Apartmanı'nın dünyanın merkezi oluşu hissini iyice güçlendirirdi bende. Zaman akıp geçerdi çatı katında. Çamaşırlar asılıp da terasta annemin işi bitince aşağı kata gene tahta merdivenlerde terliklerimizi takırdata takırdata inerdik... Geçen yıllarda İstanbul'a üç kere geldim, Amerika Birleşik Devletleri'nden. İlk gelişimde Melek Apartmanı yerinde duruyordu, içeri girip tahta merdivenleri bile çıktık kızlarımla. İkinci gelişimde Şishane Meydanı metro inşaatı yüzünden çepe çevre kapatılmıstı, binayı yakından göremedik. Aradan iki sene daha geçince kuzenim Viki bir elektronik mektubunda Melek Apartmanı'nın aniden çöktüğünü yazdı. Nedense, böylesine haşmetli koca bir apartmanın sonsuza dek kalacağından emindim ve habere pek inanmak istemedim. Herşeye rağmen Viki Melek Apartmanı konusunda yanılmamıştı. İmar Müdürlüğü'ne gönderdiğim elektronik mektuba yanıt gelince, apartmanın seneler öncesinden boşaltılmış oldugunu ve bir gece yarısında aniden çöktüğünü öğrenmiştim. Mesaji yazan memur üzülerek "İstanbul tarihinin bir parçası, böylece yok oldu" diyordu... Son ziyaretimde Melek Apartmanı'nı gercekten yıkılmış buldum. Apartmanın yerinde duran koca bir taş yığını toplanılmak üzere öylece bekliyordu Şişhane semtinin Kıblelizade Sokağı'nda..

Yirmi sene boyunca İstanbul'un Galata Kulesi yakınlarındaki Melek Apartmanı'nda oturdum. Annemle babam bu daireye İkinci Dünya Savaşı başladığında taşınmışlardı. Melek Apartmanı altı katlı ve çatısında geniş bir terası olan koca bir apartmandı. Şişhane'nin Kıblelizade Sokağı'ndaki bu apartmanın ikinci katının penceresinden sarkınca bir parça da olsa Haliç'i görmek mümkündü. Çocukluğumda bile bir asırı aşan tarihi, gri taş görünümü ve eski tahta merdivenleri ile, Melek Apartmanı adeta adına ters düşen bir görüntüye sahipti. Bir asır boyunca gelip geçen Yahudi kiracı ailelerin izleri ile adeta olgun ve bilgiç bir ifade kazanmıştı ama artık eski görkemini tahmin etmek bile zorlaşmıştı.

Dar ve yüksek pencereleri çoğunlukla siyah güneşliklerle örtülü olurdu. Büyüklerin anlattığına göre bu güneşlikleri savaş sırasında karanlık bastıktan sonra şehri düşman bombardımanlarından korumak üzere ve karartma amacı ile kullanırlardı. Dar pencere kenarlarında tek tük sedef otu saksıları yorgun güvercinlerle beraber yaşam kavgası verirdi.

Kapıcının adı Mehmet'ti. Mehmet ve ailesi apartmanın tek Yahudi olmayan sakinleri idi. Bodrum katında kömür ve odun kilerlerinin biri kapıcı ve ailesine ayrılmıştı. Kapıcı odasının yanıbaşında Melek Apartmanı'nın oniki daire sakinlerinin soğuk kış aylarında kullanacakları odun ve kömürler dururdu. Mehmet ve ailesi köyden gelmişlerdi. Karısı iyice örtülü olup nadiren kapı önüne çıkardı. Mehmet ise apartmanın en önemli ve ileri gelen kişilerinden biri idi. Melek Apartmanı'nın kiracılarına türlü servislerde bulunurdu: Giriş katını ve altı katın tahta merdivenlerini sık sık sabunlu sularla yıkar, herkesin ekmeği ve gazetesini alır sabah erkenden dağıtımını yapar, her akşam aynı saatte herkesin çöplerini toplar ve kış aylarında da herkesin günlük odun veya kömürlerini dairelerine taşırdı.

Apartman sakinlerinin çocuklarını da Mektep Sokağı'ndaki Musevi Lisesi'ne her gün sabah erkenden götürüp akşam 5'te tekrar eve getiren de gene kapıcı Mehmet'di.

Sıcacık elini anımsıyorum: tek elinde üç çocuğun elini tutar, omuzlarına da hepimizin ağır çanta ve sefertaslarını asardı. Her zaman vaktinde bizleri toplar, hep aynı mesuliyet duygusu ile, ellerimizi sıkıca tutar okul kapısı açılıp da Musevi Okulu'nun kapıcısı, Müsyü Izak'ın dikkatini çekinceye kadar bırakmazdı.

"Bilirim diyordu içinden, bilirim...
kişiye istediğini vermezler"
Gülten Akın

Yalnızlığımız belki de tek sığınağımız, hayal dünyamız tek mutlu olduğumuz yer midir? Umutlarımızı koruyabilmek için hayata hiç karışmamak mı gerekir? Dünyanın kaosu içinde sakince dinlenebileceğimiz, bizi örselemeyecek, ufalamayacak bir an yok mudur? Bilmeye can attığımız, kıyısında bir ömrü geçirebildiğimizi düşündüğümüz, bıkmadan usanmadan peşinde koştuğumuz insanlar neden tanıştığımızda tüm yaldızlarını dökerler? "Sandığımız" ile "gerçek" arasında niçin bu denli büyük ve acıtıcı bir fark olur?

Bay Hiç / Monsieur Rien

Yazan: Sabahattin Kudret Aksal
Yöneten: Sait Kerem Ayan
Işık: Enver Başar
Kostüm: Nadide Büyükkaymakçı
Oyuncular: Ülkü Duru, Régis Laroche
Fransızca, Türkçe üst yazılı

"Kadın - Gidin söyleyin ona, tam onun istediği gibi yaşıyorum ben, yapayalnız, bir kurt gibi! İşime yalnız gidiyor, yalnız geliyorum. Yalnız uyuyor, yalnız uyanıyorum, tam onun istediği gibi! Gidin anlatın ona! (Bir susuş) Dönsün evine! (Bir susuş) Dönecek mi dersiniz?"

Sabahattin Kudret Aksal'ın kaleme aldığı "Bay Hiç", tüm bu soruların ve daha fazlasının etrafında dönen, hayatın açmazlarını, ayrıksı bireyin bitimsiz yalnızlığını, düşle gerçeğin çakışmazlığını anlatan bir oyun...